کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال–جنوب (International North–South Transport Corridor INSTC) یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی در عرصه ترانزیت و تجارت جهانی است. این کریدور چندوجهی شامل خطوط ریلی، جاده‌ای و دریایی، کشورهای شمال اوراسیا را به بنادر جنوب ایران و آب‌های گرم خلیج فارس متصل می‌کند و بدین ترتیب یک مسیر کوتاه، کارآمد و اقتصادی برای تجارت بین آسیا، خاورمیانه و اروپا فراهم می‌سازد. merangroup.com+1

۱. کاهش زمان و هزینه‌های حمل‌ونقل

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های کریدور شمال–جنوب، کاهش قابل‌توجه زمان و هزینه‌های حمل‌ونقل بین مبادی تجارت جهانی است. طبق گزارش‌های رسمی، این مسیر می‌تواند زمان ترانزیت کالا را نسبت به مسیر سنتی از طریق کانال سوئز تا ۲ برابر کاهش دهد و هزینه‌های حمل را تا حدود ۳۰ درصد کم کند؛ موضوعی که برای فعالان اقتصادی و تجاری از اهمیت اساسی برخوردار است. merangroup.com+1

کاهش زمان حمل‌ونقل به معنای افزایش سرعت گردش کالا، کاهش هزینه مالی انبارداری و افزایش رقابت‌پذیری کالاهای صادراتی در بازارهای جهانی است، امری که به ویژه برای تولیدکنندگان و بازرگانان در کشورهای عضو بسیار حیاتی است.

۲. تقویت اتصال منطقه‌ای و جهانی

کریدور شمال–جنوب یک شبکهٔ ترانزیتی چندوجهی است که از طریق اتصال بنادر مهم جنوب ایران (مانند بندرعباس و چابهار)، شبکه ریلی کشور، کشورهای آسیای میانه و روسیه، مسیر مستقیم و موثری را بین جنوب، مرکز و شمال اوراسیا ایجاد می‌کند. این اتصال باعث می‌شود کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهای غیرساحلی آسیای میانه، دسترسی جدید و مقرون‌به‌صرفه به آب‌های آزاد و بازارهای جهانی پیدا کنند. merangroup.com

این مشارکت منطقه‌ای موجب توسعه تجارت میان کشورها و ارتقای سطح همکاری اقتصادی، فرهنگی و سیاسی می‌شود و نقش کشورهای شرکت‌کننده را در زنجیره ارزش جهانی تقویت می‌کند.

۳. توسعه تجارت و فرصت‌های اقتصادی جدید

فعالیت عملیاتی و توسعهٔ زیرساختی کریدور شمال–جنوب موجب ایجاد فرصت‌های اقتصادی و تجاری متعدد می‌شود. کاهش هزینه‌های انتقال کالا و افزایش سرعت ترانزیت باعث می‌شود تولیدکنندگان، صادرکنندگان و واردکنندگان بتوانند با بازارهای دورتر با هزینه کمتر رقابت کنند و بازارهای جدیدی را کشف نمایند. merangroup.com

علاوه بر این، توسعه این کریدور می‌تواند به رشد بخش‌های لجستیک، انبارداری و خدمات ارزش‌افزوده در کشورهایی که از این مسیر عبور می‌کنند کمک کند و زمینه‌های اشتغال و سرمایه‌گذاری را گسترش دهد.

۴. نقش راهبردی و ژئوپلتیکی

کریدور شمال–جنوب نه تنها یک مسیر حمل‌ونقل است، بلکه ابزار مهمی برای افزایش نفوذ اقتصادی و ژئوپلتیکی کشورها در عرصه جهانی به‌شمار می‌آید. این کریدور به کشورهای عضو این امکان را می‌دهد که در مقابل مسیرهای حمل‌ونقل سنتی و پرهزینه (مانند کانال سوئز) گزینهٔ جایگزینی ارائه دهند و وابستگی به مسیرهای حساس از نظر ژئوپلیتیکی را کاهش دهند. debuglies.com

همچنین، این پروژه می‌تواند به توسعه همکاری‌های منطقه‌ای بین کشورهای آسیای میانه، خاورمیانه، هند و اروپا کمک کند و یک شبکهٔ ترانزیتی متصل‌تر و کم‌هزینه‌تر ایجاد نماید.

۵. افزایش کارایی حمل‌ونقل ترکیبی

کریدور شمال–جنوب با به‌کارگیری روش‌های حمل‌ونقل چندوجهی و یکپارچه، ظرفیت بالاتری برای انتقال بار فراهم می‌کند و کارایی زنجیرهٔ تأمین را افزایش می‌دهد. این امر باعث می‌شود هزینه‌های لجستیکی کاهش یافته و خدمات حمل‌ونقل سریع‌تر و مطمئن‌تر در اختیار فعالان تجاری قرار گیرد. Tasnim News

نتیجه‌گیری

کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال–جنوب از اهمیت فوق‌العاده‌ای در عرصه تجارت جهانی برخوردار است. این پروژه نه تنها باعث کاهش هزینه‌ها و زمان ترانزیت می‌شود، بلکه فرصت‌های اقتصادی جدید، توسعهٔ تجارت منطقه‌ای، افزایش کارایی زنجیرهٔ تأمین و ارتقای نقش ژئوپلتیکی کشورها را به دنبال دارد. با توسعهٔ زیرساخت‌ها و افزایش همکاری‌های بین‌المللی، این کریدور می‌تواند به یکی از اصلی‌ترین مسیرهای ترانزیتی جهان در قرن ۲۱ تبدیل شود.